تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده

11 /04 /1396
مدیر سایت
مقالات حسابداری
398

تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده

تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده


اولین مفهوم پردازی‌ها درباره مالیات بر ارزش افزوده یا به ویلهلم فون زیمنس، بازرگان آلمانی نسبت داده می‌شود و یا به توماس آدامز، اقتصاددان آمریکایی. اما تقریبا همگان، موریس لوره فرانسوی را پدر مالیات بر ارزش افزوده می‌دانند، چرا که وی این ایده را به یک سیستم جامع و قابل پیاده سازی تبدیل کرد. فرانسه هم اولین کشوری بود که در ۱۹۵۴ شروع به جمع آوری این نوع از مالیات کرد. البته فرانسه اخذ مالیات بر ارزش افزوده را به صورت بسیار محدود آغاز کرد، ولی تا ۱۹۶۸ آن را به بخش‌های گسترده تری از اقتصاد خود بسط داد. در دهه ۱۹۶۰، این نوع مالیات در ساحل عاج نیز که خود یکی از مستعمرات فرانسه بود به اجرا درآمد. اما در اروپا دانمارک اولین کشوری بود از همان ابتدا، یعنی ۱۹۶۷، این نوع مالیات را به صورت کامل اجرا کرد.
 گسترش مالیات بر ارزش افزوده در سطح جهان دو مرحله مهم را پشت سر گذاشته است. مرحله اول که عمدتا محدود به کشورهای اروپای غربی و آمریکای لاتین بود به دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مربوط است. در آن زمان، اتحادیه اقتصادی اروپا (ECC) کشورهای عضو را ملزم به اتخاذ شیوه یکسانی از مالیات بر ارزش افزوده کرده بود و همین امر باعث رشد این نوع از مالیات در کشورهای اروپایی شد. مرحله دوم از اواخر دهه ۱۹۸۰ شروع شد، وقتی کشورهای صنعتی و پیشرفته غیر اروپایی مثل استرالیا، کانادا، ژاپن و سوئد به اخذ این نوع از مالیات روی آوردند.
 به همین نحو، رفته رفته بر تعداد کشورهایی که به استفاده از این شیوه نوین مالیات ستانی روی می‌آوردند افزوده می‌شد، به طوری که در اواخر دهه ۱۹۶۰ کمتر از ده کشور در جهان از این شیوه استفاده می‌کردند، اما این رقم در در اواخر دهه ۱۹۸۰ به نزدیک به ۵۰ کشور رسید. در حال حاضر نیز تعداد کشورهایی که در آن مالیات بر ارزش افزوده اخذ می‌شود به حدود ۱۶۰ کشور رسیده است.
 مالیات بر ارزش افزوده در این سال‏ها، درآمد قابل توجهی را نصیب دولت‌ها کرده است. بر اساس آمارهای موجود، فقط در کشورهای پیشرفته اروپایی، سهم این نوع از مالیات از کل درآمدهای مالیاتی تا سال ۲۰۰۷ به حدود ۲۰ درصد رسیده است. سهم مالیات بر ارزش افزوده از تولید ناخالص داخلی نیز در این کشورها از ۳٫۵ درصد در ۱۹۷۰ به ۶٫۷ درصد در سال ۲۰۰۷ رسیده است. این آمار و ارقام نشان می‌دهد مالیات بر ارزش افزوده به یکی از مهم‌ترین منابع درآمدزایی دولت‌ها برای تأمین هزینه‌های عمومی تبدیل شده است. البته این تنها دلیل محبوبیت روزافزون این نوع از مالیات نیست. برای فهم چرایی محبوبیت مالیات بر ارزش افزوده دلایل دیگری از این قبیل را نیز باید جست: مالیات بر ارزش افزوده درآمده دولت‌ها را به شیوه ای شفاف و سالم افزایش می‌دهد.
 
در اکثر کشورهای جهان، صادرکنندگان از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف می‌شوند و کالاهای وارداتی مشمول مالیات بر ارزش افزوده قرار می‌گیرند. از طرف دیگر، این نوع مالیات معمولا از مصرف اخذ می‌شود و نه از تولید. به همین دلایل، اخذ مالیات بر ارزش افزوده توان رقابت پذیری صنایع داخلی کشورها را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و آن‌ها را از ورود به بازارهای بین المللی بازنمی دارد. نکته دیگری که درباره مالیات بر ارزش افزوده نباید از نظر دور داشت این است که در اخذ این نوع از مالیات، عدالت مالیاتی نیز مورد توجه قرار گرفته است. چون بار اصلی این مالیات به تمامی بر عهده مصرف کنندگان است، معمولا کسانی که بیشتر مصرف می‌کنند، مالیات بر ارزش افزوده بیشتری می‌پردازند. در عین حال، در اکثر کشورها مصرف کالاهای اساسی مشمول این نوع از مالیات نمی‌شود و مردم به خاطر مصرف مایحتاج و کالاهای اساسی متحمل هیچ هزینه اضافی نمی‌شوند.
 مجموعه این دلایل اکثر دولت‌ها در سراسر جهان را واداشته است اخذ مالیات بر ارزش افزوده را یکی از مطمئن‌ترین راه‌ها برای تأمین هزینه‌های عمومی کشورهای خود بدانند. حتی کشورهایی مثل عربستان و سایر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که سال‌ها از راه فروش نفت ارتزاق می‌کردند، برنامه‌های جدی برای پیاده سازی نظام مالیات بر ارزش افزوده در سال‌های آینده دارند تا از این طریق بتوانند وابستگی خود را به اقتصادهای نفتی کاهش دهند.
اتکا بر درآمدهای پایداری مثل مالیات بر ارزش افزوده برای تأمین هزینه عمومی راهی است که کشور ما ایران نیز تاکنون گام‌های جدی در آن برداشته است و از این نظر از بسیاری از کشورهای همسایه پیشتازتر است. قانون مالیات بر ارزش افزوده با اختیارات ناشی از ماده ۸۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۷ در کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی تصویب شده است تا از تاریخ اول مهرماه ۱۳۸۷ به صورت آزمایشی به اجرا گذاشته شود. این مالیات که در حال حاضر با نرخ ۹ درصد جمع آوری می‌شود به یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت تبدیل شده است. لایحه مالیات بر ارزش افزوده نیز در حال حاضر به مجلس ارائه شده و در انتظار تصویب مجلس است تا آخرین گام‌ها برای دائمی کردن قانون مالیات بر ارزش افزوده برداشته شود.
 

موسسه حسابداری حسابداران تراز محور

44499464 -021     فکس:89775554-021

 09129497458           09120570744

 

 

برچسب ها:
چرا شرکت حسابداری حسابداران تراز محور؟

شرکت حسابداری حسابداران تراز محور با جمعی از متخصصین خبره حسابداری و مالیاتی و با سالها تجربه راهکارهای سریع و مفیدی را جهت رفع مشکلات مالی و مالیاتی کارفرمایان گرامی پیشنهاد خواهد نمود . ما بر این باوریم که داشتن یک سیستم مالی منظم میتواند از هدر رفت منابع موسسات به طور چشمگیری جلوگیری نماید و عنصر مهمی در پیشرفت یک شرکت باشد .جهت مشاوره رایگان با مشاورین مالی و مالیاتی با شرکت حسابداری حسابداران تراز محور تماس حاصل فرمایید.